Γιατί το turbo καταπονεί περισσότερο το λάδι κινητήρα;
Οι σύγχρονοι turbo κινητήρες προσφέρουν περισσότερη ισχύ από έναν αντίστοιχο ατμοσφαιρικό κινητήρα μικρότερου κυβισμού, όμως το λιπαντικό τους λειτουργεί σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.
Το turbo περιστρέφεται με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες και αναπτύσσει πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Το λάδι που λιπαίνει τα έδρανα του turbo πρέπει ταυτόχρονα να:
- μειώνει την τριβή,
- απομακρύνει θερμότητα,
- προστατεύει από φθορά,
- παραμένει σταθερό σε υψηλές θερμοκρασίες,
- και να μην δημιουργεί εύκολα επικαθίσεις.
Για αυτό στους turbo κινητήρες η επιλογή του σωστού λιπαντικού είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τι συμβαίνει στο λάδι μέσα στο turbo;
Το turbo αποτελείται ουσιαστικά από δύο πλευρές:
την πλευρά της εξαγωγής, όπου βρίσκεται η τουρμπίνα,
και
την πλευρά εισαγωγής, όπου βρίσκεται ο συμπιεστής.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο άξονας και το σύστημα έδρασης, το οποίο χρειάζεται συνεχή λίπανση.
Το λάδι περνάει από το turbo για να μειώσει την τριβή αλλά και για να μεταφέρει θερμότητα.
Επομένως, το λιπαντικό μπορεί να εκτεθεί σε πολύ υψηλές θερμικές καταπονήσεις.
Όσο πιο απαιτητική είναι η λειτουργία του κινητήρα, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η θερμική επιβάρυνση του λιπαντικού.
Τι είναι το oil coking;
Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους σε ένα πολύ θερμό turbo είναι η δημιουργία επικαθίσεων από θερμικά υποβαθμισμένο λάδι, φαινόμενο που συχνά αναφέρεται ως oil coking.
Όταν το λάδι παραμείνει σε υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία, μπορεί να υποστεί θερμική υποβάθμιση και οξείδωση.
Με τον χρόνο μπορεί να δημιουργηθούν σκληρές ανθρακούχες επικαθίσεις.
Αυτές μπορούν να συσσωρευτούν σε σημεία όπου το λιπαντικό βρίσκεται σε έντονη θερμική καταπόνηση.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι «λερώνεται» το turbo.
Οι επικαθίσεις μπορούν να επηρεάσουν τη σωστή κυκλοφορία του λαδιού και τη λειτουργία του συστήματος λίπανσης του turbo.
Γιατί οι επικαθίσεις είναι πρόβλημα;
Το κύκλωμα λίπανσης του turbo έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει συγκεκριμένη ποσότητα λαδιού και να απομακρύνει τη θερμότητα.
Αν δημιουργηθούν επικαθίσεις σε περάσματα ή σωληνώσεις, μπορεί να περιοριστεί η ροή.
Αυτό είναι ιδιαίτερα ανεπιθύμητο σε ένα εξάρτημα που λειτουργεί με πολύ υψηλές ταχύτητες περιστροφής.
Η ανεπαρκής λίπανση μπορεί να αυξήσει τη φθορά στα έδρανα και στον άξονα του turbo.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη του υπερσυμπιεστή.
Τι σχέση έχει η ποιότητα του λαδιού;
Το λιπαντικό πρέπει να μπορεί να αντέξει τις συνθήκες για τις οποίες έχει σχεδιαστεί.
Η αντοχή στην οξείδωση και στη θερμική καταπόνηση είναι σημαντικές ιδιότητες ενός σύγχρονου λιπαντικού.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει απλώς να αγοράσεις το ακριβότερο λάδι.
Το σημαντικότερο είναι να χρησιμοποιείς το SAE και τις προδιαγραφές που απαιτεί ο κατασκευαστής του κινητήρα.
Στο RaceLube υπάρχουν λιπαντικά για πολλές διαφορετικές εφαρμογές μέσα από την κατηγορία Λιπαντικά Αυτοκινήτου.
Turbo και 5W-30
Πολλοί θεωρούν ότι ένα 5W-30 είναι «λεπτό» για έναν turbo κινητήρα.
Αυτό δεν είναι σωστό ως γενικός κανόνας.
Ένας σύγχρονος turbo κινητήρας μπορεί να έχει σχεδιαστεί εξαρχής για 5W-30 και συγκεκριμένη εργοστασιακή προδιαγραφή.
Για παράδειγμα, το Mobil 1 ESP 5W-30 είναι ένα πλήρως συνθετικό λιπαντικό ACEA C3 με εγκρίσεις όπως BMW Longlife-04, MB-Approval 229.51/229.52, Porsche C30 και VW 504 00/507 00.
Το ότι ένα λάδι είναι 5W-30 δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να προσφέρει υψηλή προστασία σε turbo κινητήρα.
Αυτό που έχει σημασία είναι αν καλύπτει την απαιτούμενη προδιαγραφή.
Turbo και 5W-40
Υπάρχουν επίσης turbo κινητήρες που χρησιμοποιούν 5W-40.
Ένα χαρακτηριστικό προϊόν στο RaceLube είναι το Castrol Edge 5W-40 A3/B4 4L.
Το συγκεκριμένο λιπαντικό είναι ACEA A3/B4, API SP και διαθέτει εγκρίσεις όπως BMW LL-01, MB 229.5, Porsche A40 και VW 502 00/505 00.
Και εδώ όμως ισχύει ο ίδιος κανόνας:
Δεν επιλέγουμε 5W-40 απλώς επειδή ο κινητήρας έχει turbo.
Επιλέγουμε 5W-40 μόνο εφόσον αυτό προβλέπεται από τον κατασκευαστή και το προϊόν διαθέτει τις σωστές εγκρίσεις.
Πρέπει να βάζω πιο παχύ λάδι επειδή έχω turbo;
Όχι απαραίτητα.
Το turbo από μόνο του δεν αποτελεί λόγο για να αλλάξεις από 5W-30 σε 5W-40.
Η επιλογή του ιξώδους εξαρτάται από τον σχεδιασμό του κινητήρα, τις θερμοκρασίες λειτουργίας και κυρίως τις απαιτήσεις του κατασκευαστή.
Ένας κινητήρας μπορεί να έχει turbo και να απαιτεί:
ή
ή
ανάλογα με την εφαρμογή.
Αν ο κατασκευαστής προβλέπει συγκεκριμένη εργοστασιακή έγκριση, αυτή είναι πιο σημαντική από την προσωπική άποψη ότι «το πιο παχύ λάδι προστατεύει καλύτερα».
Γιατί το σβήσιμο αμέσως μετά από έντονη οδήγηση μπορεί να επιβαρύνει το turbo;
Μετά από έντονη λειτουργία, το turbo μπορεί να έχει πολύ υψηλή θερμοκρασία.
Αν ο κινητήρας σβήσει αμέσως, σταματά και η κανονική κυκλοφορία του λαδιού που χρησιμοποιείται για τη λίπανση και, ανάλογα με τον σχεδιασμό του συστήματος, την απομάκρυνση θερμότητας.
Σε παλαιότερα συστήματα turbo αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό και η πρακτική του turbo cooldown ήταν πολύ πιο συνηθισμένη.
Στα σύγχρονα αυτοκίνητα υπάρχουν διαφορετικές λύσεις διαχείρισης θερμοκρασίας, οπότε δεν χρειάζεται να αφήνεις κάθε turbo αυτοκίνητο να δουλεύει στο ρελαντί για αρκετά λεπτά μετά από κάθε διαδρομή.
Αν όμως έχει προηγηθεί έντονη οδήγηση, υψηλό φορτίο ή παρατεταμένη λειτουργία με υψηλή θερμοκρασία, είναι λογικό να αποφεύγεται το απότομο σβήσιμο αμέσως μετά.
Τι σχέση έχει το φίλτρο λαδιού με το turbo;
Το turbo εξαρτάται από την καλή κυκλοφορία του λιπαντικού.
Το φίλτρο λαδιού πρέπει να συγκρατεί τους ρύπους χωρίς να περιορίζει υπερβολικά τη ροή.
Για αυτό το σωστό φίλτρο είναι σημαντικό.
Στο RaceLube μπορείς να βρεις Φίλτρα Λαδιού για διαφορετικές εφαρμογές.
Υπάρχουν επιλογές από κατασκευαστές όπως:
και
Δεν πρέπει όμως να επιλέγεται ένα φίλτρο μόνο επειδή «ταιριάζει» εξωτερικά.
Πρέπει να αντιστοιχεί στον συγκεκριμένο κινητήρα.
Turbo και αλλαγή λαδιού
Ένας turbo κινητήρας δεν σημαίνει αυτόματα ότι χρειάζεται αλλαγή λαδιού κάθε λίγες χιλιάδες χιλιόμετρα.
Το διάστημα αλλαγής καθορίζεται από τον κατασκευαστή και τις συνθήκες χρήσης.
Ωστόσο, η σωστή τήρηση των αλλαγών έχει ιδιαίτερη σημασία σε έναν κινητήρα που λειτουργεί με υψηλές θερμικές καταπονήσεις.
Το λιπαντικό με την πάροδο του χρόνου μπορεί να υποστεί:
- οξείδωση
- θερμική υποβάθμιση
- μόλυνση
- αραίωση με καύσιμο
- κατανάλωση των πρόσθετων
Για αυτό η τακτική αλλαγή λαδιού και φίλτρου είναι σημαντικό μέρος της συντήρησης.
Τι λάδι χρειάζεται ένας turbo κινητήρας;
Δεν υπάρχει ένα μοναδικό «λάδι για turbo».
Ο σωστός τρόπος επιλογής είναι:
1. Βρίσκουμε το SAE που προβλέπει ο κατασκευαστής.
2. Ελέγχουμε την ACEA/API.
3. Ελέγχουμε την ακριβή εργοστασιακή έγκριση.
4. Επιλέγουμε προϊόν που καλύπτει πραγματικά αυτές τις απαιτήσεις.
Για παράδειγμα, ένα αυτοκίνητο μπορεί να απαιτεί VW 504 00 / 507 00, ενώ ένα άλλο turbo μπορεί να απαιτεί VW 502 00 / 505 00.
Τα δύο λιπαντικά μπορεί να έχουν διαφορετικό SAE και διαφορετικό προφίλ.
Στο RaceLube μπορείς να αναζητήσεις το κατάλληλο προϊόν μέσα από τα Λιπαντικά Αυτοκινήτου και τα φίλτρα προδιαγραφών.
Ποια λάδια είναι κατάλληλα για υψηλές θερμοκρασίες;
Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε μία απλή λίστα «καλύτερων λαδιών για υψηλή θερμοκρασία» χωρίς να γνωρίζουμε τον κινητήρα.
Ένα λάδι που είναι εξαιρετικό για έναν κινητήρα μπορεί να είναι ακατάλληλο για κάποιον άλλο επειδή δεν διαθέτει την απαιτούμενη έγκριση.
Για αυτό στο RaceLube θα βρεις διαφορετικές επιλογές, όπως:
αλλά και πολλά ακόμη λιπαντικά σε διαφορετικά SAE και προδιαγραφές.
Η σωστή επιλογή γίνεται πάντα από τις απαιτήσεις του κινητήρα.
Πώς προστατεύω καλύτερα το turbo;
Οι βασικοί κανόνες είναι απλοί:
Χρησιμοποίησε το σωστό λάδι
Όχι απλώς το σωστό SAE, αλλά το σωστό SAE + ACEA/API + εργοστασιακή έγκριση.
Μην αμελείς τις αλλαγές
Το παλιό λιπαντικό δεν προστατεύει επ’ άπειρον.
Άλλαζε το φίλτρο λαδιού
Ένα νέο λιπαντικό με παλιό και κορεσμένο φίλτρο δεν αποτελεί ιδανικό service.
Μην πιέζεις έναν κρύο κινητήρα
Πριν ζητήσεις υψηλή απόδοση από έναν turbo κινητήρα, άφησε το λιπαντικό να φτάσει σε κατάλληλη θερμοκρασία λειτουργίας.
Μετά από πολύ έντονη χρήση, μην τον σβήνεις απότομα
Ιδιαίτερα μετά από παρατεταμένο υψηλό φορτίο, είναι προτιμότερο να αφήσεις τη θερμοκρασία να πέσει ομαλά.
Μην αλλάζεις αυθαίρετα ιξώδες
Το «πιο παχύ» δεν σημαίνει αυτόματα «καλύτερη προστασία».
Συμπέρασμα
Το turbo αποτελεί μία από τις πιο απαιτητικές εφαρμογές για το λιπαντικό ενός κινητήρα.
Το λάδι πρέπει όχι μόνο να μειώνει την τριβή, αλλά και να αντέχει σε υψηλές θερμοκρασίες και να απομακρύνει θερμότητα από το σύστημα του turbo.
Η θερμική υποβάθμιση του λιπαντικού μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία επικαθίσεων, γνωστών ως oil coking, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη λίπανση του υπερσυμπιεστή.
Η καλύτερη προστασία δεν είναι απλώς να βάλεις ένα «πιο χοντρό» ή ακριβότερο λάδι.
Είναι να χρησιμοποιείς:
το σωστό λιπαντικό + το σωστό φίλτρο + σωστό διάστημα αλλαγής + σωστή χρήση του κινητήρα.
Αν έχεις turbo κινητήρα και δεν είσαι σίγουρος ποιο λάδι χρειάζεται, έλεγξε πρώτα την εργοστασιακή προδιαγραφή και στη συνέχεια αναζήτησε το κατάλληλο προϊόν στα Λιπαντικά Αυτοκινήτου του RaceLube.
Βαλβίδα bypass στο φίλτρο λαδιού: Τι είναι και γιατί υπάρχει;
Αφρισμός λαδιού κινητήρα: Γιατί δημιουργείται αφρός και είναι επικίνδυνος;
Low SAPS, Mid SAPS και Full SAPS: Τι σημαίνουν στα λάδια κινητήρα;