Όταν επιλέγουμε λάδι κινητήρα, τα πρώτα στοιχεία που συνήθως κοιτάζουμε είναι το ιξώδες, όπως 0W-20, 5W-30 ή 5W-40, και οι προδιαγραφές ACEA, API και οι εργοστασιακές εγκρίσεις.
Στα τεχνικά χαρακτηριστικά ορισμένων λιπαντικών μπορεί όμως να συναντήσουμε και μία λιγότερο γνωστή τιμή: το NOACK Volatility.
Το NOACK αφορά την πτητικότητα του λιπαντικού σε υψηλή θερμοκρασία. Με απλά λόγια, δείχνει πόσο εύκολα μπορούν να εξατμιστούν τα πιο πτητικά συστατικά ενός λαδιού όταν αυτό εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες.
Η τιμή αυτή είναι ενδιαφέρουσα για την κατανόηση της συμπεριφοράς ενός λιπαντικού, αλλά —όπως συμβαίνει με το HTHS ή το TBN— δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνη της για την επιλογή λαδιού.
Τι ακριβώς μετρά το NOACK;
Η δοκιμή NOACK υποβάλλει το λιπαντικό σε υψηλή θερμοκρασία υπό συγκεκριμένες εργαστηριακές συνθήκες και μετρά το ποσοστό μάζας που χάνεται λόγω εξάτμισης.
Το αποτέλεσμα εκφράζεται ως ποσοστό %.
Για παράδειγμα, αν δύο λιπαντικά παρουσιάζουν διαφορετική απώλεια στη συγκεκριμένη δοκιμή, εκείνο με το μικρότερο ποσοστό παρουσιάζει χαμηλότερη πτητικότητα υπό τις συνθήκες της δοκιμής.
Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι και το καλύτερο λάδι για κάθε κινητήρα.
Γιατί ένα λάδι εξατμίζεται;
Το λάδι κινητήρα αποτελεί σύνθετο μείγμα βασικών ελαίων και πρόσθετων.
Μέσα στον κινητήρα εκτίθεται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως:
- τα ελατήρια και τα έμβολα,
- τα τοιχώματα των κυλίνδρων,
- τα σημεία γύρω από τον θάλαμο καύσης,
- και το turbo στους υπερτροφοδοτούμενους κινητήρες.
Ορισμένα ελαφρύτερα συστατικά του λιπαντικού μπορούν υπό έντονες θερμικές συνθήκες να εξατμιστούν ευκολότερα από άλλα.
Το NOACK δημιουργήθηκε ώστε αυτή η συμπεριφορά να μπορεί να αξιολογείται με τυποποιημένο τρόπο.
Χαμηλότερο NOACK σημαίνει καλύτερο λάδι;
Όχι απαραίτητα.
Μία χαμηλότερη τιμή NOACK υποδηλώνει χαμηλότερη απώλεια λόγω εξάτμισης στη συγκεκριμένη εργαστηριακή δοκιμή. Αυτό είναι ένα χρήσιμο χαρακτηριστικό, αλλά αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής απόδοσης του λιπαντικού.
Ένα σύγχρονο λάδι πρέπει να πληροί πολλές διαφορετικές απαιτήσεις ταυτόχρονα, όπως:
- σωστό SAE ιξώδες,
- κατάλληλο HTHS,
- προστασία από φθορά,
- αντίσταση στην οξείδωση,
- καθαριότητα εμβόλων,
- έλεγχο επικαθίσεων,
- απαιτήσεις SAPS,
- συμβατότητα με DPF ή GPF όπου απαιτείται.
Γι’ αυτό δεν επιλέγουμε ένα λιπαντικό μόνο επειδή εμφανίζει μικρότερο NOACK από κάποιο άλλο.
Έχει σχέση το NOACK με την κατανάλωση λαδιού;
Η πτητικότητα μπορεί να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση λιπαντικού, αλλά δεν είναι ο μοναδικός.
Ένας κινητήρας μπορεί να καταναλώνει λάδι εξαιτίας:
- φθαρμένων ελατηρίων εμβόλου,
- τσιμουχών βαλβίδων,
- προβλήματος στο σύστημα εξαερισμού στροφαλοθαλάμου,
- διαρροών,
- σχεδιαστικών χαρακτηριστικών του κινητήρα,
- συνθηκών λειτουργίας και υψηλών θερμοκρασιών.
Επομένως, ένα χαμηλό NOACK δεν αποτελεί εγγύηση ότι ένας κινητήρας δεν θα καταναλώνει λάδι.
Αν παρατηρείται αυξημένη κατανάλωση, πρέπει να διερευνηθεί η πραγματική αιτία και όχι απλώς να επιλεγεί ένα διαφορετικό προϊόν με βάση έναν εργαστηριακό αριθμό.
NOACK και turbo κινητήρες
Οι σύγχρονοι turbo κινητήρες μπορούν να δημιουργούν ιδιαίτερα απαιτητικές θερμικές συνθήκες για το λιπαντικό.
Το λάδι δεν λιπαίνει μόνο τον ίδιο τον κινητήρα αλλά, σε πολλές εφαρμογές, κυκλοφορεί και στον υπερσυμπιεστή.
Για αυτό οι κατασκευαστές λιπαντικών πρέπει να επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ ιξώδους, πτητικότητας, θερμικής σταθερότητας και πολλών ακόμη παραμέτρων.
Σε έναν σύγχρονο turbo βενζινοκινητήρα, για παράδειγμα, μπορεί παράλληλα να απαιτείται προστασία απέναντι σε φαινόμενα όπως το LSPI και συμμόρφωση με νεότερες προδιαγραφές API ή συγκεκριμένες εργοστασιακές απαιτήσεις.
NOACK και 0W-20, 5W-30, 5W-40
Το ιξώδες από μόνο του δεν μας επιτρέπει να γνωρίζουμε την τιμή NOACK ενός προϊόντος.
Δύο λιπαντικά 5W-30 μπορούν να χρησιμοποιούν διαφορετικά βασικά έλαια, διαφορετικά πακέτα πρόσθετων και να καλύπτουν εντελώς διαφορετικές προδιαγραφές.
Το ίδιο ισχύει για ένα 0W-20, 0W-30 ή 5W-40.
Για παράδειγμα, ένα 0W-20 που καλύπτει ACEA C5 και Volvo VCC RBS0-2AE έχει σχεδιαστεί για διαφορετικές απαιτήσεις από ένα 5W-30 ACEA C3 ή ένα 0W-40 ACEA A3/B4.
Δεν μπορούμε επομένως να συμπεράνουμε την ποιότητα ή την πτητικότητα ενός λαδιού μόνο από τους αριθμούς SAE στη συσκευασία.
Τι σχέση έχει με τις ACEA και API προδιαγραφές;
Οι σύγχρονες προδιαγραφές λιπαντικών δεν αξιολογούν ένα προϊόν με βάση ένα μόνο χαρακτηριστικό.
Κατηγορίες όπως ACEA C3, ACEA C6, API SQ και οι αντίστοιχες εργοστασιακές εγκρίσεις απαιτούν από το λιπαντικό να περάσει ένα σύνολο δοκιμών και ορίων.
Για αυτό έχει μεγαλύτερη πρακτική αξία να επιλέγεις λάδι που διαθέτει τη σωστή επίσημη προδιαγραφή για τον κινητήρα σου παρά να συγκρίνεις μεμονωμένα NOACK, TBN ή HTHS μεταξύ διαφορετικών προϊόντων.
Παραδείγματα διαφορετικών λιπαντικών στο RaceLube
Στην κατηγορία Λιπαντικά Αυτοκινήτου υπάρχουν προϊόντα με πολύ διαφορετικές εφαρμογές.
Το Mobil 1 ESP 5W-30 5L απευθύνεται σε εφαρμογές που καλύπτονται από τις αντίστοιχες ACEA και εργοστασιακές εγκρίσεις του προϊόντος.
Το Mobil 1 ESP 0W-30 4L προσφέρει διαφορετικό SAE ιξώδες για κινητήρες που απαιτούν 0W-30 και τις προδιαγραφές που καλύπτει.
Το Castrol Edge 5W-30 LL 4L χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ευρωπαϊκές LongLife εφαρμογές.
Το Castrol Magnatec 5W-30 C3 4L αποτελεί επιλογή κατηγορίας ACEA C3 για κατάλληλες εφαρμογές.
Το Castrol Edge 0W-20 V 4L καλύπτει ACEA C5 και Volvo VCC RBS0-2AE.
Τα παραπάνω προϊόντα δεν πρέπει να συγκρίνονται αποκλειστικά από μία εργαστηριακή τιμή. Το καθένα έχει σχεδιαστεί για συγκεκριμένες απαιτήσεις κινητήρων.
Πρέπει να ψάχνω το NOACK πριν αγοράσω λάδι;
Για τον περισσότερο κόσμο, όχι ως βασικό κριτήριο.
Το NOACK είναι χρήσιμο όταν θέλουμε να κατανοήσουμε βαθύτερα τα τεχνικά χαρακτηριστικά ενός λιπαντικού ή να συγκρίνουμε προϊόντα που ήδη είναι κατάλληλα για την ίδια εφαρμογή.
Η σωστή σειρά επιλογής παραμένει:
- SAE ιξώδες, όπως 0W-20, 5W-30 ή 5W-40.
- Απαιτούμενη ACEA.
- Απαιτούμενη API.
- Συγκεκριμένες εργοστασιακές εγκρίσεις, όπως VW, BMW, Mercedes-Benz, Ford, Renault, GM ή Volvo.
- Επιλογή προϊόντος που καλύπτει πραγματικά αυτές τις απαιτήσεις.
Μόνο αφού έχουμε επιβεβαιώσει ότι δύο προϊόντα είναι κατάλληλα για τον ίδιο κινητήρα έχει περισσότερο νόημα να εξετάσουμε επιμέρους τεχνικά χαρακτηριστικά.
Συμπέρασμα
Το NOACK Volatility είναι μία εργαστηριακή μέτρηση της πτητικότητας του λαδιού σε υψηλή θερμοκρασία. Μικρότερη απώλεια στη δοκιμή σημαίνει ότι μικρότερο ποσοστό του λιπαντικού εξατμίστηκε υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.
Η πτητικότητα μπορεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά ενός λιπαντικού σε υψηλές θερμοκρασίες και αποτελεί μία από τις πολλές παραμέτρους που εξετάζονται κατά την ανάπτυξη σύγχρονων λαδιών κινητήρα.
Δεν αποτελεί όμως από μόνη της δείκτη συνολικής ποιότητας.
Για την επιλογή του σωστού λαδιού δίνουμε πάντα προτεραιότητα στο ιξώδες, στην ACEA, στην API και στις εργοστασιακές προδιαγραφές που απαιτεί ο κατασκευαστής.
Πρέπει να αλλάζω λάδι κάθε χρόνο ακόμα κι αν κάνω λίγα χιλιόμετρα;
Πρέπει να ελέγχω τη στάθμη λαδιού όταν ο κινητήρας είναι κρύος ή ζεστός;
Πόσο διαρκεί ένα σφραγισμένο λάδι κινητήρα; Χαλάει αν μείνει χρόνια στο ράφι;