Ελέγχεις τη στάθμη του λαδιού και παρατηρείς ότι το καινούργιο, καθαρό λάδι που μπήκε πριν από λίγες εβδομάδες έχει ήδη γίνει πολύ πιο σκούρο ή ακόμη και μαύρο.
Η πρώτη σκέψη είναι συχνά ότι το λάδι έχει χαλάσει και χρειάζεται άμεσα αλλαγή.
Στην πραγματικότητα, το χρώμα του λαδιού από μόνο του δεν μας δείχνει αν έχει φτάσει στο τέλος της ζωής του. Σε αρκετούς κινητήρες μάλιστα, το λιπαντικό μπορεί να σκουρύνει αρκετά γρήγορα χωρίς αυτό να αποτελεί ένδειξη προβλήματος.
Γιατί αλλάζει χρώμα το λάδι;
Το λάδι κινητήρα λειτουργεί σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
Κατά τη λειτουργία του κινητήρα έρχεται αντιμέτωπο με υψηλές θερμοκρασίες, προϊόντα της καύσης, οξείδωση και μικροσκοπικούς ρύπους.
Παράλληλα, τα σύγχρονα λιπαντικά περιέχουν απορρυπαντικά και διασκορπιστικά πρόσθετα, τα οποία βοηθούν στη διατήρηση των ρύπων σε αιώρηση ώστε να περιορίζεται η δημιουργία επικαθίσεων μέσα στον κινητήρα.
Έτσι, η σταδιακή αλλαγή του χρώματος είναι φυσιολογική συνέπεια της λειτουργίας του λιπαντικού.
Μαύρο λάδι σημαίνει βρώμικος κινητήρας;
Όχι απαραίτητα.
Το γεγονός ότι το λάδι έχει σκουρύνει μπορεί να σημαίνει απλώς ότι εκτελεί μία από τις λειτουργίες για τις οποίες σχεδιάστηκε: μεταφέρει και συγκρατεί προϊόντα της λειτουργίας του κινητήρα μέχρι την επόμενη αλλαγή.
Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές σε ορισμένους diesel κινητήρες, όπου το λάδι μπορεί να σκουρύνει πολύ γρήγορα λόγω της αιθάλης που παράγεται κατά την καύση.
Επομένως, ένα μαύρο λάδι δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι κακής ποιότητας ή ότι ο κινητήρας έχει πρόβλημα.
Γιατί μαυρίζει πιο γρήγορα στους diesel κινητήρες;
Οι πετρελαιοκινητήρες μπορούν να παράγουν σημαντικές ποσότητες αιθάλης.
Μικροσκοπικά σωματίδια μπορούν να καταλήξουν στο λιπαντικό, με αποτέλεσμα το χρώμα του να γίνεται πολύ σκούρο ακόμη και σχετικά σύντομα μετά την αλλαγή.
Ένα κατάλληλο λάδι diesel έχει σχεδιαστεί ώστε να διαχειρίζεται αυτές τις συνθήκες.
Για αυτό σε σύγχρονους diesel μπορεί να απαιτούνται προδιαγραφές όπως ACEA C2, ACEA C3, BMW Longlife-04, MB 229.52, VW 507 00 ή dexos2, ανάλογα πάντα με τον κινητήρα.
Η επιλογή του κατάλληλου λιπαντικού είναι πολύ σημαντικότερη από το χρώμα που αποκτά μετά τη χρήση.
Αν μαυρίσει αμέσως μετά την αλλαγή;
Ακόμη και αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα.
Κατά την αλλαγή λαδιού δεν απομακρύνεται κάθε σταγόνα του παλιού λιπαντικού από τον κινητήρα. Μικρή ποσότητα παραμένει σε διάφορα σημεία του συστήματος λίπανσης και αναμιγνύεται με το καινούργιο.
Σε έναν diesel κινητήρα το νέο λάδι μπορεί επίσης να αρχίσει να σκουραίνει πολύ γρήγορα καθώς κυκλοφορεί.
Επομένως, δεν περιμένουμε το λάδι να διατηρήσει το αρχικό του χρώμα μέχρι την επόμενη αλλαγή.
Μπορώ να καταλάβω από το χρώμα πότε χρειάζεται αλλαγή;
Όχι με αξιοπιστία.
Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη απόχρωση στην οποία μπορούμε να πούμε ότι ένα λάδι «χάλασε».
Δύο διαφορετικοί κινητήρες που χρησιμοποιούν το ίδιο λιπαντικό μπορεί να επηρεάζουν το χρώμα του με τελείως διαφορετικό ρυθμό.
Αντίστοιχα, ένα λάδι που εξακολουθεί να φαίνεται σχετικά καθαρό δεν σημαίνει ότι μπορεί να παραμείνει στον κινητήρα επ’ αόριστον.
Οι ιδιότητες του λιπαντικού μεταβάλλονται με τη χρήση ακόμη και όταν αυτό δεν είναι εύκολο να διαπιστωθεί οπτικά.
Τι πραγματικά συμβαίνει στο λάδι όσο χρησιμοποιείται;
Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, ένα λιπαντικό καταπονείται από:
- υψηλές θερμοκρασίες,
- οξείδωση,
- προϊόντα της καύσης,
- πιθανή αραίωση από καύσιμο,
- υγρασία,
- αιθάλη και άλλους ρύπους,
- σταδιακή κατανάλωση μέρους του πακέτου πρόσθετων.
Γι’ αυτό η κατάσταση ενός χρησιμοποιημένου λαδιού δεν μπορεί να αξιολογηθεί απλώς κοιτάζοντας τον δείκτη στάθμης.
Για πραγματική αξιολόγηση απαιτείται εργαστηριακή ανάλυση χρησιμοποιημένου λιπαντικού.
Αν το λάδι είναι πολύ μαύρο, να το αλλάξω νωρίτερα;
Όχι αποκλειστικά εξαιτίας του χρώματος.
Ακολούθησε το προβλεπόμενο διάστημα συντήρησης του κατασκευαστή, λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες χρήσης του αυτοκινήτου.
Συνεχόμενες μικρές διαδρομές, συχνές κρύες εκκινήσεις, έντονη αστική χρήση ή άλλες απαιτητικές συνθήκες μπορεί να εντάσσονται από τον κατασκευαστή σε διαφορετικό πρόγραμμα συντήρησης.
Αν όμως παρατηρήσεις ασυνήθιστη μεταβολή στη στάθμη ή στην υφή του λαδιού, μυρωδιά καυσίμου, γαλακτώδη εμφάνιση ή άλλα ασυνήθιστα σημάδια, τότε χρειάζεται διερεύνηση της αιτίας.
Γιατί μερικά λάδια παραμένουν καθαρότερα;
Το πόσο γρήγορα σκουραίνει ένα λιπαντικό επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: τον τύπο του κινητήρα, το καύσιμο, την κατάσταση του κινητήρα, τον τρόπο οδήγησης, τη θερμοκρασία λειτουργίας και τη σύνθεση του ίδιου του λιπαντικού.
Επομένως, δεν είναι σωστό να συγκρίνουμε την ποιότητα δύο λαδιών από το ποιο παραμένει πιο καθαρό.
Ένα Castrol EDGE, Mobil 1 ESP, Liqui Moly Top Tec, Valvoline ή Total πρέπει να αξιολογείται με βάση τις προδιαγραφές και τις εγκρίσεις του και όχι από το χρώμα που αποκτά μέσα στον κινητήρα.
Έχει σημασία η σωστή προδιαγραφή;
Πολύ μεγαλύτερη από το χρώμα.
Όταν επιλέγεις κάποιο από τα Λιπαντικά Αυτοκινήτου, έλεγξε πρώτα το προβλεπόμενο ιξώδες, όπως 0W-20, 5W-30, 5W-40 ή 10W-40.
Στη συνέχεια πρέπει να ελέγξεις την απαιτούμενη ACEA, API και τις εργοστασιακές εγκρίσεις.
Ένα λάδι που έγινε μαύρο αλλά πληροί τις σωστές προδιαγραφές και βρίσκεται εντός του προβλεπόμενου διαστήματος αλλαγής δεν πρέπει να θεωρείται ακατάλληλο μόνο λόγω της εμφάνισής του.
Τι ρόλο παίζει το φίλτρο λαδιού;
Το Φίλτρο Λαδιού συγκρατεί σωματίδια και ρύπους συγκεκριμένου μεγέθους καθώς το λιπαντικό κυκλοφορεί στον κινητήρα.
Δεν έχει όμως ως σκοπό να διατηρεί το λάδι στο αρχικό χρυσαφί χρώμα του.
Για αυτό ένα σκούρο λιπαντικό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το φίλτρο λαδιού δεν λειτουργεί σωστά.
Στην αλλαγή λαδιού χρησιμοποιούμε το κατάλληλο φίλτρο για τον κινητήρα, με επιλογές από κατασκευαστές όπως MANN-FILTER και Bosch, ανάλογα με την εφαρμογή.
Συμπέρασμα
Το μαύρο λάδι κινητήρα δεν σημαίνει από μόνο του ότι το λιπαντικό έχει χαλάσει ή χρειάζεται άμεσα αλλαγή.
Το λάδι σκουραίνει φυσιολογικά καθώς λειτουργεί μέσα στον κινητήρα και συγκρατεί προϊόντα της καύσης και ρύπους. Στους diesel κινητήρες μάλιστα η αλλαγή χρώματος μπορεί να γίνει ιδιαίτερα γρήγορα.
Μην αποφασίζεις λοιπόν πότε θα αλλάξεις λάδια κοιτάζοντας απλώς το χρώμα στον δείκτη στάθμης.
Ακολούθησε το σωστό διάστημα συντήρησης και, κυρίως, χρησιμοποίησε λιπαντικό με το σωστό ιξώδες και τις ACEA, API και εργοστασιακές προδιαγραφές που απαιτεί ο κινητήρας σου.