Αν έχεις ψάξει τα χαρακτηριστικά ενός σύγχρονου λαδιού κινητήρα, ίσως έχεις συναντήσει τους όρους Low SAPS ή Mid SAPS. Για αρκετούς οδηγούς είναι απλώς δύο ακόμη τεχνικές ενδείξεις ανάμεσα σε ιξώδη και προδιαγραφές.
Στην πραγματικότητα, όμως, σχετίζονται άμεσα με τη σύνθεση του λιπαντικού και έχουν ιδιαίτερη σημασία στα σύγχρονα αυτοκίνητα που διαθέτουν συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων, όπως DPF και καταλύτες.
Ας δούμε τι ακριβώς σημαίνουν και γιατί δεν πρέπει να αγνοούνται κατά την επιλογή λαδιού κινητήρα.
Τι σημαίνει SAPS;
Το SAPS προέρχεται από τις λέξεις:
- Sulphated Ash – θειική τέφρα
- Phosphorus – φώσφορος
- Sulphur – θείο
Οι ουσίες αυτές συνδέονται κυρίως με το πακέτο πρόσθετων που χρησιμοποιείται στο λιπαντικό.
Τα πρόσθετα είναι απαραίτητα για τη λειτουργία ενός σύγχρονου λαδιού, καθώς μεταξύ άλλων συμβάλλουν στην προστασία από φθορά, στη διατήρηση της καθαριότητας του κινητήρα και στον έλεγχο των επικαθίσεων.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι απλώς να αφαιρεθούν αυτά τα συστατικά, αλλά το λιπαντικό να έχει την κατάλληλη σύνθεση για τις απαιτήσεις του συγκεκριμένου κινητήρα.
Τι είναι τα Low SAPS λιπαντικά;
Με τον όρο Low SAPS περιγράφουμε λιπαντικά στα οποία τα επίπεδα συγκεκριμένων συστατικών, όπως η θειική τέφρα, ο φώσφορος και το θείο, είναι περιορισμένα.
Ο λόγος είναι ότι μέρος των καταλοίπων που προκύπτουν από την κατανάλωση λαδιού μπορεί να φτάσει στο σύστημα εξαγωγής.
Στα σύγχρονα αυτοκίνητα υπάρχουν ευαίσθητα συστήματα ελέγχου εκπομπών και για αυτό ο κατασκευαστής μπορεί να απαιτεί λιπαντικό συγκεκριμένης χημικής σύνθεσης.
Και τι σημαίνει Mid SAPS;
Τα Mid SAPS έχουν επίσης ελεγχόμενα επίπεδα SAPS, αλλά τα επιτρεπόμενα όρια εξαρτώνται από την προδιαγραφή που καλύπτει το λιπαντικό.
Για τον οδηγό, το σημαντικότερο είναι να μη χρησιμοποιεί τους όρους Low SAPS και Mid SAPS ως μοναδικό κριτήριο αγοράς.
Η ασφαλέστερη επιλογή παραμένει η συγκεκριμένη ACEA και εργοστασιακή προδιαγραφή που ζητά ο κατασκευαστής.
Τι σχέση έχουν με το DPF;
Το DPF (Diesel Particulate Filter) συγκρατεί σωματίδια που παράγονται από την καύση σε πετρελαιοκινητήρες.
Κατά την αναγέννησή του, ένα μέρος της συσσωρευμένης αιθάλης μπορεί να καεί. Η ανόργανη τέφρα όμως δεν απομακρύνεται με τον ίδιο τρόπο και συσσωρεύεται σταδιακά στο φίλτρο.
Για αυτό, όταν ένας κινητήρας έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί με λιπαντικό χαμηλότερων SAPS, η χρήση του σωστού λαδιού συμβάλλει στη σωστή λειτουργία και μακροχρόνια προστασία του συστήματος επεξεργασίας καυσαερίων.
Low SAPS σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για κάθε αυτοκίνητο με DPF;
Όχι.
Εδώ γίνεται ένα από τα συχνότερα λάθη στην επιλογή λαδιού.
Το γεγονός ότι ένα προϊόν χαρακτηρίζεται Low SAPS δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οποιοδήποτε diesel με DPF.
Διαφορετικοί κινητήρες μπορεί να απαιτούν διαφορετικές προδιαγραφές, όπως:
ACEA C2, ACEA C3, ACEA C4, ACEA C5 ή ACEA C6.
Παράλληλα, μπορεί να υπάρχει συγκεκριμένη εργοστασιακή απαίτηση, όπως BMW Longlife-04, Mercedes-Benz MB 229.52, VW 504 00 / 507 00 ή dexos2.
Επομένως, πρώτα βρίσκουμε την απαιτούμενη προδιαγραφή και στη συνέχεια επιλέγουμε το κατάλληλο προϊόν.
Γιατί υπάρχουν διαφορετικές προδιαγραφές ACEA C;
Οι κατηγορίες ACEA C δεν είναι διαφορετικές «ποιότητες» του ίδιου λαδιού.
Έχουν διαφορετικές απαιτήσεις όσον αφορά χαρακτηριστικά όπως τα SAPS, το HTHS και την οικονομία καυσίμου.
Για αυτό ένα ACEA C2 δεν είναι απλώς κατώτερο από ένα ACEA C3, ούτε ένα C6 είναι αυτομάτως καλύτερο από όλα τα προηγούμενα.
Κάθε κινητήρας έχει σχεδιαστεί γύρω από συγκεκριμένες απαιτήσεις.
Παραδείγματα σύγχρονων λιπαντικών
Στα Λιπαντικά Αυτοκινήτου μπορείς να συναντήσεις προϊόντα σχεδιασμένα για διαφορετικές ευρωπαϊκές εφαρμογές και συστήματα εκπομπών.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι:
Mobil 1 ESP 5W-30, ένα λιπαντικό που συναντάται σε πολλές σύγχρονες ευρωπαϊκές εφαρμογές.
Liqui Moly Top Tec 4200 5W-30, με σειρά σημαντικών ευρωπαϊκών εργοστασιακών εγκρίσεων.
Castrol EDGE 5W-30 LL, επίσης ιδιαίτερα διαδεδομένο σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα που απαιτούν συγκεκριμένες LongLife προδιαγραφές.
Υπάρχουν επίσης επιλογές από Valvoline, Total, Elf και άλλους κατασκευαστές, με διαφορετικά ιξώδη και εγκρίσεις.
Δεν επιλέγουμε όμως κάποιο από αυτά απλώς επειδή είναι Low ή Mid SAPS. Ελέγχουμε πάντα αν το συγκεκριμένο προϊόν καλύπτει την προδιαγραφή του συγκεκριμένου κινητήρα.
Τι γίνεται με τους βενζινοκινητήρες;
Τα SAPS δεν αφορούν αποκλειστικά τους diesel κινητήρες.
Και οι σύγχρονοι βενζινοκινητήρες χρησιμοποιούν εξελιγμένα συστήματα ελέγχου εκπομπών, ενώ σε νεότερες εφαρμογές συναντάμε και GPF (Gasoline Particulate Filter).
Για αυτό οι απαιτήσεις του κατασκευαστή πρέπει να τηρούνται ανεξάρτητα από το αν το αυτοκίνητο χρησιμοποιεί βενζίνη ή diesel.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω Low SAPS σε παλαιότερο αυτοκίνητο;
Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους τους κινητήρες.
Ένα Low SAPS λιπαντικό δεν είναι αυτομάτως καλύτερο επειδή είναι νεότερης τεχνολογίας.
Αν ένας παλαιότερος κινητήρας απαιτεί διαφορετική κατηγορία ACEA ή συγκεκριμένη εργοστασιακή έγκριση, πρέπει να ακολουθηθεί αυτή η απαίτηση.
Το ίδιο ισχύει και για το ιξώδες.
Ένα σύγχρονο 0W-20 δεν αποτελεί αυτόματα καλύτερη επιλογή από ένα 5W-30, 5W-40 ή 10W-40 για έναν κινητήρα που έχει σχεδιαστεί για διαφορετικό λιπαντικό.
Τι πρέπει να κοιτάξεις πάνω στο δοχείο;
Πριν αγοράσεις λάδι κινητήρα, έλεγξε συνολικά:
- Ιξώδες, όπως 0W-20, 5W-30 ή 5W-40.
- Προδιαγραφή ACEA.
- Προδιαγραφή API, όπου απαιτείται.
- Εργοστασιακές εγκρίσεις του κατασκευαστή.
- Τι ακριβώς προβλέπει το εγχειρίδιο για τον συγκεκριμένο κινητήρα.
Οι ενδείξεις Low SAPS ή Mid SAPS μπορούν να σε βοηθήσουν να καταλάβεις καλύτερα τον τύπο του λιπαντικού, αλλά δεν αντικαθιστούν τις επίσημες προδιαγραφές.
Συμπέρασμα
Τα Low SAPS και Mid SAPS λιπαντικά έχουν σχεδιαστεί με ελεγχόμενα επίπεδα θειικής τέφρας, φωσφόρου και θείου και παίζουν σημαντικό ρόλο στους σύγχρονους κινητήρες και στα συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε Low SAPS λάδι είναι κατάλληλο για κάθε αυτοκίνητο με DPF ή GPF.
Το σωστό λιπαντικό είναι εκείνο που συνδυάζει το κατάλληλο ιξώδες, την απαιτούμενη ACEA και τις εργοστασιακές εγκρίσεις που προβλέπει ο κατασκευαστής.