Τι σημαίνουν Low SAPS, Mid SAPS και Full SAPS;
Αν έχεις ψάξει λάδι για σύγχρονο αυτοκίνητο, πιθανότατα έχεις συναντήσει όρους όπως Low SAPS, Mid SAPS ή Full SAPS.
Δεν πρόκειται για διαφορετικά ιξώδη όπως 5W-30 ή 5W-40.
Οι όροι αυτοί περιγράφουν ουσιαστικά το επίπεδο των θειικών τεφρών (Sulphated Ash), φωσφόρου και θείου που σχετίζονται με τη σύνθεση και τα πρόσθετα του λιπαντικού.
Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει ιδιαίτερη σημασία στα σύγχρονα αυτοκίνητα, επειδή τα κατάλοιπα από το λιπαντικό μπορούν να επηρεάσουν συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων, όπως τα DPF και GPF.
Τι είναι τα SAPS;
Το SAPS προέρχεται από τα αρχικά:
S – Sulphated Ash
A – Ash
P – Phosphorus
S – Sulfur
Στα ελληνικά αναφερόμαστε συνήθως στις θειικές τέφρες, τον φώσφορο και το θείο.
Τα στοιχεία αυτά συνδέονται κυρίως με τα πρόσθετα που χρησιμοποιούνται στη σύνθεση των λιπαντικών.
Τα πρόσθετα είναι απαραίτητα για την προστασία και τη σωστή λειτουργία του κινητήρα, όμως ορισμένα από τα συστατικά τους μπορούν να δημιουργήσουν τέφρα όταν καίγεται μικρή ποσότητα λαδιού μέσα στον κινητήρα.
Για αυτό έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές κατηγορίες λιπαντικών με διαφορετικά επίπεδα SAPS.
Τι είναι το Low SAPS;
Τα Low SAPS λιπαντικά έχουν σχεδιαστεί με περιορισμένα επίπεδα θειικής τέφρας, φωσφόρου και θείου.
Χρησιμοποιούνται ευρέως σε σύγχρονους κινητήρες που διαθέτουν συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα στο RaceLube είναι το Mobil 1 ESP 5W-30 1L, το οποίο είναι Low SAPS και διαθέτει ACEA C3, API SQ, καθώς και εγκρίσεις BMW LL-04, MB-Approval 229.31/229.51/229.52, Porsche C30 και VW 504 00/507 00.
Ένα ακόμη παράδειγμα είναι το Liqui Moly Top Tec 4200 5W-30 1L, επίσης λιπαντικό Low SAPS, με ACEA C3 και API SQ και αρκετές ευρωπαϊκές εγκρίσεις.
Γιατί χρησιμοποιούνται Low SAPS λάδια με DPF;
Το DPF (Diesel Particulate Filter) συγκρατεί σωματίδια από τα καυσαέρια ενός diesel κινητήρα.
Όμως η τέφρα που προέρχεται από την καύση του λαδιού δεν απομακρύνεται με τον ίδιο τρόπο που απομακρύνεται η αιθάλη κατά την αναγέννηση του DPF.
Με την πάροδο του χρόνου, η συσσώρευση τέφρας μπορεί να μειώσει τον διαθέσιμο χώρο μέσα στο φίλτρο.
Για αυτό οι κατασκευαστές σύγχρονων diesel κινητήρων με DPF συχνά απαιτούν συγκεκριμένα λιπαντικά χαμηλής περιεκτικότητας σε SAPS.
Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε Low SAPS 5W-30 κάνει για κάθε diesel με DPF.
Η ακριβής προδιαγραφή του κατασκευαστή εξακολουθεί να είναι το σημαντικότερο κριτήριο.
Τι είναι το Mid SAPS;
Τα Mid SAPS λιπαντικά βρίσκονται σε ενδιάμεσο επίπεδο.
Χρησιμοποιούνται ευρέως σε σύγχρονους κινητήρες που χρειάζονται ισορροπία μεταξύ:
- προστασίας κινητήρα
- απόδοσης λιπαντικού
- συμβατότητας με συστήματα αντιρρύπανσης
- περιορισμού των καταλοίπων τέφρας
Ένα χαρακτηριστικό προϊόν είναι το AMSOIL European Formula 5W-30 0.946L, το οποίο το RaceLube διαθέτει ως πλήρως συνθετικό ευρωπαϊκών προδιαγραφών Mid SAPS, με ACEA C3 και εγκρίσεις BMW LL-04, MB-Approval 229.51, Porsche C30 και VW 504 00/507 00.
Αντίστοιχα, το Valvoline SynPower MST C3 5W-30 1L είναι Low/Mid SAPS κατηγορίας ACEA C2/C3 και διαθέτει μεταξύ άλλων BMW LL-04 και Mercedes-Benz approvals.
Τι είναι το Full SAPS;
Τα Full SAPS λιπαντικά επιτρέπουν υψηλότερα επίπεδα θειικής τέφρας, φωσφόρου και θείου σε σχέση με τα Low/Mid SAPS λιπαντικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι «κακά» λάδια.
Αντίθετα, τα Full SAPS λιπαντικά χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια σε πάρα πολλούς κινητήρες και μπορούν να προσφέρουν εξαιρετική προστασία.
Απλώς δεν προορίζονται για κάθε σύγχρονο σύστημα αντιρρύπανσης.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα στο RaceLube είναι το Castrol Edge 5W-40 A3/B4 4L, το οποίο ανήκει στην ACEA A3/B4 και διαθέτει , BMW LL-01, MB 229.5, Porsche A40 και Renault RN0700/RN0710.
Άρα δεν πρέπει να συγκρίνουμε ένα Full SAPS λάδι με ένα Low SAPS λέγοντας απλώς ότι το ένα είναι «καλύτερο».
Έχουν διαφορετικό σχεδιασμό και διαφορετικές εφαρμογές.
Low SAPS σημαίνει λιγότερη προστασία κινητήρα;
Όχι.
Αυτό είναι ένας συχνός μύθος.
Το γεγονός ότι ένα λιπαντικό έχει χαμηλότερα επίπεδα SAPS δεν σημαίνει ότι προστατεύει λιγότερο τον κινητήρα.
Η συνολική απόδοση ενός λιπαντικού εξαρτάται από τη σύνθεση της βάσης, το πακέτο πρόσθετων, το ιξώδες, τις δοκιμές απόδοσης και τις εγκρίσεις του κατασκευαστή.
Ένα σύγχρονο Low SAPS λιπαντικό μπορεί να προσφέρει εξαιρετική προστασία από τη φθορά και ταυτόχρονα να είναι κατάλληλο για συστήματα αντιρρύπανσης.
Για παράδειγμα, το Castrol Edge 5W-30 LL 4L είναι ACEA C3, API SQ και διαθέτει BMW LL-04, MB 229.31/229.51/229.52, Porsche C30 και VW 504 00/507 00.
Low SAPS σημαίνει πάντα 5W-30;
Όχι.
Το SAPS και το SAE ιξώδες είναι δύο διαφορετικά πράγματα.
Ένα Low SAPS λάδι μπορεί να υπάρχει σε διαφορετικά ιξώδη, ανάλογα με την εφαρμογή.
Για παράδειγμα, στο RaceLube υπάρχει και το Mobil 1 ESP 0W-30 4L, το οποίο διαθέτει ACEA C2/C3 και API SP, μαζί με VW 504 00/507 00, Porsche C30 και Mercedes-Benz approvals.
Επομένως:
Low SAPS ≠ 5W-30
και:
5W-30 ≠ Low SAPS
Το ένα αφορά τη σύνθεση και τα επίπεδα SAPS, ενώ το άλλο αφορά το ιξώδες.
Μπορώ να βάλω Full SAPS αν έχω DPF;
Δεν πρέπει να το αποφασίσεις μόνο από την ύπαρξη του DPF.
Το σημαντικό είναι τι ακριβώς προβλέπει ο κατασκευαστής.
Αν ο κινητήρας απαιτεί λιπαντικό χαμηλού SAPS συγκεκριμένης ACEA ή συγκεκριμένης εργοστασιακής έγκρισης, τότε πρέπει να χρησιμοποιηθεί προϊόν που πληροί αυτή την απαίτηση.
Το να επιλέξεις ένα Full SAPS λάδι μόνο επειδή έχει υψηλότερο επίπεδο κάποιων πρόσθετων δεν είναι σωστή πρακτική.
Και αν το αυτοκίνητο δεν έχει DPF;
Η απουσία DPF δεν σημαίνει αυτόματα ότι μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε Full SAPS λάδι.
Μπορεί να υπάρχει:
- καταλύτης
- GPF
- turbo
- άμεσος ψεκασμός
- συγκεκριμένες απαιτήσεις ACEA
- ειδική εργοστασιακή έγκριση
Επομένως, και πάλι ξεκινάμε από τις προδιαγραφές του κατασκευαστή.
Τι σχέση έχουν τα SAPS με τον καταλύτη;
Ο φώσφορος και άλλα στοιχεία που σχετίζονται με τα πρόσθετα του λιπαντικού μπορούν να επηρεάσουν τα συστήματα ελέγχου εκπομπών όταν το λάδι καταναλώνεται και φτάνει στην καύση.
Για αυτό οι σύγχρονες προδιαγραφές λαδιών λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο την προστασία του κινητήρα αλλά και τη συμβατότητα με τα συστήματα αντιρρύπανσης.
Ένα λιπαντικό όπως το Castrol Edge 5W-30 LL έχει σχεδιαστεί για εφαρμογές ACEA C3 και διαθέτει εγκρίσεις για κινητήρες με προηγμένα συστήματα αντιρρύπανσης.
Τι σχέση έχει το ACEA C3 με το SAPS;
Εδώ υπάρχει ένα σημαντικό σημείο.
Οι κατηγορίες ACEA C είναι σχεδιασμένες ώστε να είναι συμβατές με συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων και χαρακτηρίζονται ως Mid SAPS ή Low/Mid SAPS, ανάλογα με την κατηγορία και τις απαιτήσεις της.
Για αυτό συναντάμε πολλά σύγχρονα λιπαντικά:
5W-30 + ACEA C3 + Low/Mid SAPS
όπως:
Όμως ακόμη και αν δύο λάδια έχουν ACEA C3, δεν σημαίνει ότι έχουν τις ίδιες εργοστασιακές εγκρίσεις.
Ποιο είναι καλύτερο: Low SAPS ή Full SAPS;
Δεν υπάρχει γενικά «καλύτερο».
Υπάρχει το σωστό για τον συγκεκριμένο κινητήρα.
Ένας κινητήρας που απαιτεί ACEA C3 και συγκεκριμένη έγκριση κατασκευαστή δεν πρέπει να παίρνει ένα ACEA A3/B4 Full SAPS απλώς επειδή θεωρούμε ότι έχει «περισσότερα πρόσθετα».
Αντίστροφα, ένας παλαιότερος κινητήρας που απαιτεί δεν πρέπει να παίρνει ένα C3 μόνο επειδή είναι Low SAPS.
Η προδιαγραφή του κατασκευαστή είναι αυτή που καθορίζει την επιλογή.
Πώς επιλέγω σωστά λάδι;
Πριν αγοράσεις οποιοδήποτε λιπαντικό, έλεγξε:
1. Το SAE ιξώδες
Για παράδειγμα:
2. Την ACEA/API
Για παράδειγμα:
ACEA C3, A3/B4, A5/B5, API SP κ.λπ.
3. Την εργοστασιακή έγκριση
Όπως:
VW 504 00/507 00
BMW LL-04
MB-Approval 229.51
Ford WSS-M2C913-D
Renault RN17
4. Τι απαιτεί το σύστημα αντιρρύπανσης
Ιδιαίτερα αν υπάρχει DPF ή GPF.
5. Το συγκεκριμένο προϊόν
Δεν αρκεί να γράφει απλώς «5W-30».
Πρέπει να ελέγξεις τις πραγματικές προδιαγραφές και εγκρίσεις του προϊόντος.
Συμπέρασμα
Τα Low SAPS, Mid SAPS και Full SAPS δεν είναι διαφορετικά ιξώδη ούτε απλή ένδειξη ποιότητας.
Περιγράφουν διαφορετικά επίπεδα θειικής τέφρας, φωσφόρου και θείου που σχετίζονται με τη σύνθεση του λιπαντικού.
Τα Low/Mid SAPS λιπαντικά έχουν ιδιαίτερη σημασία στα σύγχρονα αυτοκίνητα με συστήματα αντιρρύπανσης, όπως DPF και GPF.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα Low SAPS λάδι είναι πάντα καλύτερο από ένα Full SAPS.
Το σωστό λάδι είναι αυτό που πληροί το SAE, την ACEA/API και κυρίως την ακριβή εργοστασιακή προδιαγραφή που απαιτεί ο κινητήρας.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει Low SAPS;
Σημαίνει ότι το λιπαντικό έχει σχεδιαστεί με περιορισμένα επίπεδα θειικής τέφρας, φωσφόρου και θείου, ώστε να είναι κατάλληλο για συγκεκριμένες σύγχρονες εφαρμογές και συστήματα αντιρρύπανσης.
Είναι καλύτερο το Low SAPS από το Full SAPS;
Όχι γενικά. Το σωστό εξαρτάται από τις απαιτήσεις του κινητήρα.
Τα Low SAPS λάδια είναι για DPF;
Πολλά χρησιμοποιούνται σε κινητήρες με DPF, όμως πρέπει να πληρούν την ακριβή προδιαγραφή που ζητά ο κατασκευαστής.
Τι σημαίνει Mid SAPS;
Είναι κατηγορία με ενδιάμεσο επίπεδο SAPS, που χρησιμοποιείται σε πολλές σύγχρονες εφαρμογές όπου απαιτείται ισορροπία μεταξύ προστασίας κινητήρα και συμβατότητας με συστήματα αντιρρύπανσης.
Το 5W-30 είναι Low SAPS;
Όχι απαραίτητα. Το 5W-30 είναι ιξώδες. Ένα 5W-30 μπορεί να είναι διαφορετικής κατηγορίας SAPS ανάλογα με τη σύνθεσή του και την προδιαγραφή του.
Μπορώ να βάλω Full SAPS σε αυτοκίνητο με DPF;
Μόνο εφόσον το συγκεκριμένο λιπαντικό προβλέπεται από τον κατασκευαστή. Η ύπαρξη DPF από μόνη της δεν αρκεί για να επιλέξεις λάδι.
API SP vs API SN: Ποια είναι η διαφορά και ποιο λάδι χρειάζεται ο κινητήρας;
Τι σημαίνει η προδιαγραφή MB 229.5 και ποιο λάδι κινητήρα χρειάζεται;
Τι σημαίνει η προδιαγραφή VW 502 00 / 505 00 και ποιο λάδι κινητήρα χρειάζεται;